Kaplica pw. Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej

Sanktuarium maryjne na Jasnej Górze w Częstochowie, najważniejsze i najbardziej uczęszczane miejsce pielgrzymki w Polsce, pod opieką ojców paulinów. Historia kaplicy sięga lat 1367–1372, kiedy książę Władysław Opolczyk sprowadził paulinów i oddał im obraz Matki Bożej Częstochowskiej; pierwotna kamienna świątynia wzniesiona została w latach 1384–1391. Kaplica składa się z trzech części wznoszonych w różnych okresach: prezbiterium z gotyckim sklepieniem sieciowym zdobionego malowidłami z przełomu XV i XVI wieku oraz kompozycjami manierystycznymi z około 1609, zawierającego ołtarz główny z drewna okryty hebanoem z 1650 ufundowany przez Jerzego Ossolińskiego; barokowej kaplicy Matki Bożej (1641–1642) o trzech nawach z emporami, bogatą sztukateryą renesansową i malowidłami Karola Dankwarta z apostołami i polskimi świętymi, wyposażonej w sześć ołtarzy, ambon, witraże oraz obrazy olejne z XVII wieku; oraz przybudówki (1929–1933) powstałej z przebudowy renesansowego krużganka, zawierającej drażę krzyżową i obrazy Jerzego Dudy-Gracza. We wnętrzu znajduje się również krypta paulińska z XVI wieka z grobami zakonników. Całość tworzy zespół o bogatej dekoracji artystycznej łączącej elementy gotyckie, renesansowe, barokowe i współczesne.