Kościół pw. Świętej Anny

Krakowska kolegiata akademicka o bogatej historii sięgającej XIV wieku. Pierwszy drewniany kościół, wzmiankowany od 1363 roku, spłonął w 1407 podczas rozruchów antyżydowskich. Na jego miejscu wybudowano murowaną gotycką świątynię, którą w 1689 roku wyburzono na koszt Akademii Krakowskiej. Obecny barokowy kościół wzniesiono według projektu Tylmana z Gameren, inspirowanego kościołem San Andrea della Valle w Rzymie; konsekrowany w 1703 roku przez biskupa Kazimierza Łubieńskiego. Dwukondygnacyjna fasada flankowana dwiema wieżami zwieńczonymi późnobarokowymi hełmami (projekt ks. Sebastiana Sierakowskiego z końca XVIII w.) przypomina kościół Santa Anastasia w Rzymie. Jednonawowa budowla z sześcioma kaplicami bocznymi, połączonymi przejściami, oraz transeptem, nad skrzyżowaniem którego wznosi się ośmioboczna kopuła z tamburem. Wystrój wnętrza projektował i wykonywał Baltazar Fontana; obrazy malowali Karol Dankwart oraz Karol i Innocenty Monti. Prezbiterium zdobi główna nastawa ołtarzowa Fontany z obrazem św. Anny Samotrzeciej pędzla Jerzego Siemiginowskiego, ambona z aniołem (1727, Antoni Frączkiewicz) oraz stalle z czterema scenami Szymona Czechowicza (1741). Nawa zawiera ikonograficzny program: 12 apostołów w technice en grisaille, podpisanych nazwami kamieni szlachetnych nawiązującymi do Apokalipsy; nad arkadami widnieją Sybille jako pogańskie prorokinie. Na chórze okazałe organy o 26 głosach z pierwszej połowy XVIII wieku, ufundowane przez ks. Grzegorza Ochabowicza. W prawym ramieniu transeptu znajduje się monumentalna konfesja św. Jana Kantego, kanonizowanego patrona Uniwersytetu, z postaciami czterech mężczyzn symbolizujących cztery wydziały Akademii oraz posągami czterech świętych Janów. W lewym ramieniu transeptu umieszczono pierwszy w Polsce pomnik Mikołaja Kopernika (1822, Jan Nepomucen Galli), zaprojektowany i ufundowany przez ks. Sebastiana S