Synagoga Kupa

Synagoga Kupa, ostatnia bożnica zbudowana w krakowskim mieście żydowskim, powstała w latach 1635–1643 dzięki datkom rzemieślników i drobnych kupców (od hebrajskiego kupat-cdaka – puszka ofiarna). Murowana na planie prostokąta w stylu barokowym, jej północną ścianę stanowi średniowieczny mur obronny Kazimierza. W XVIII wieku przebudowano jej wnętrze, podnoszono mury i przekuto nowe okna. W kolejnych stuleciach dobudowano przedsionek, oficynę, babiniec i skrzydło zachodnie. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali wnętrze, zniszczając bimę i sprzęt liturgiczny; w 1945 synagoga została podpalona. Po wojnie przez kilka lat służyła jako magazyn, wytwórnia macy i ubojnia drobiu. Od 1995 roku Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie prowadzi jej konserwację; rozległe prace restauracyjne w latach 2000–2002 przywróciły jej dawny wygląd. Wnętrze zawiera barokowy Aron ha-kodesz z XVII wieku, na drewnianym suficie głównej sali modlitewnej znajdują się malowidła z 1925 roku ukazujące świętą geografię Izraela, a także siedemnastowieczne i starsze warstwy polichromii. Niezwykłą cechą jest pełny cykl znaków zodiaku na belkowaniu galerii dla kobiet. Obecnie synagoga służy jako miejsce spotkań, koncertów i wystaw, szczególnie podczas Festiwalu Kultury Żydowskiej.