Bazylika Kolegiacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Barokowa bazylika kolegiacka wzniesiona w latach 1728–1735 jako część dawnego opactwa cystersów w Krzeszowie, główne sanktuarium maryjne diecezji legnickiej. Fasada zwrócona ku zachodowi z dwiema 68-metrowej wysokości wieżami z miedzianymi hełmami, bogato zdobiona kolumnami, pilastrami i rzeźbami praskiego artysty Ferdynanda Brokoffa, wieńczona grupą Trójcy Świętej. Wnętrze o wymiarach 72 m długości, 26 m szerokości i 26 m wysokości utrzymane w tonacji biało-złotej z rokokowym wystrojem. Sklepienie nawy głównej zdobią freski Jerzego Neunhertza przedstawiające sceny z życia Chrystusa i Matki Bożej, nawa poprzeczna zawiera obrazy Michaela Willmanna i Petera Brandla. Centralnym obiektem kultu jest obraz "Madonna z Dzieciątkiem" z I połowy XIII wieku, najstarszy obraz maryjny w Polsce, pochodzący ze szkoły włosko-bizantyjskiej, ukoronowany papieskimi koronami przez Jana Pawła II w 1997. Organy wybudowane w latach 1732–1739 przez Englera posiadają prospekt rzeźbiony przez A. Dorazila. Za prezbiterium, w kaplicy rokokowej wzniesionej w latach 1735–1747, znajduje się mauzoleum Piastów Śląskich — Bolka I i Bolka II z XIV wieku. Od 1998 bazylika posiada godność bazyliki mniejszej, od 2013 kolegiaty i jest siedzibą dekanatu.