Kościół Świętego Krzyża

Kościół Jerozolimski w Nysie wzniesiony na pamiątkę męki Chrystusa, powstały na miejscu drewnianej kaplicy z pustelnią z 1341 roku. Murowany kościół konsekrowany w 1639 roku, rozbudowany w 1692 o dwie kaplice transeptu i zakrystię, odnawiano w XIX i na początku XXI wieku. Salowa, trójprzęsłowa budowla o zamknięciu trójbocznym od wschodu, określana jako późnorenesansowa z tradycjami gotyckimi i barokowymi dobudówkami. Sklepienia kolebkowe z lunetami, renesansowy chór muzyczny na dwóch kanelowanych kolumnach z trzema arkadami, na fasadzie szczytu podwójny krzyż bożogrobców. Budowa respektowała tzw. miarę jerozolimską — odległość od ratusza nyskiego do kościoła odpowiada odległości między domem Piłata a miejscem Ukrzyżowania w Jerozolimie. Od średniowiecza co roku w Wielki Piątek przybywała tu procesja z kościoła św. Jakuba (zwyczaj trwał do 1945 roku).