Archikatedra pw. Świętego Jakuba Apostoła

Bazylika archikatedralna pw. św. Jakuba Apostoła w Szczecinie — główna świątynia metropolii szczecińsko-kamieńskiej, druga co do wysokości katedra w Polsce (110,18 m). Ceglana hala trzynawowa z obejściem i wieńcem kaplic, wzniesiona w XIV i XV wieku jako dzieło gotyku nadbałtyckiego. Fundacja bogatego mieszczanina z Bambergu, konsekrowana w 1187 roku; prace rozbudowy trwały od połowy XIII wieku, przerwane były i wznawiane. Znaczący udział w przebudowach miał warsztat Hinricha Brunsberga. W 1456 roku zawalił się wieża południowa; największa przebudowa miała miejsce w drugiej połowie XV wieku pod kierunkiem mistrza Jana Benecke (ukończona w 1503 lub 1504). W 1534 roku przekształciła się w świątynię protestancką. Pożar z 1677 roku zniszczył znaczną część wyposażenia; odbudowę rozpoczęto w 1693, wyposażając wnętrze w barokowe elementy (ołtarz z 1711 projektu Erharda Löfflera, ambonę, organy). Pod koniec XIX wieku przeprowadzono generalną renowację; w 1894 powstał nowy hełm wieży (119 m). Podczas bombardowania w 1944 roku budowla uległa ogromnemu zniszczeniu. Odbudowę rozpoczęto w 1972 roku według projektu szczecińskich architektów Stanisława Latour i Adama Szymskiego, z zachowaniem historycznego charakteru (z wyjątkiem północnej elewacji, której nadano nowoczesną formę). Poświęcenia odbudowanej części chórowej dokonał w 1972 prymas Stefan Wyszyński, korpus nawowy — w 1974, konsekracja całości miała miejsce w 1982. W 1983 papież Jan Paweł II podniósł świątynię do rangi bazyliki mniejszej. We wnętrzu zachowały się lub secundum zostały umieszczone retabuła gotyckie z Ciećmierza, Chojny i Lubeki, gotyckie rzeźby (m.in. tryptyk zawierający postać Pięknej Madonny z Mieszkowic, późnogotycki krucyfiks z Uznamu w formie Drzewa Życia), epitafia nowożytne, barokowe sprzęty, współczesne witraże (m.in. Ireny Kisielewskiej, Wiktora Ostrzołka), organy (9 głosowe z 1983, 66 głosowe z 2008). Wiele kaplic posiada wystrój o tematyce historycznej i wspomnieniowej (kaplica Portowców, św. Maksymiliana Kolbego, św. Judy Tadeusza, Akademicka).